Κοιτάζοντας την αφίσα του Monterey Jazz Festival του 1997, ανάμεσα στα πολλά μεγάλα ονόματα (Sonny Rollins, Jim Hall, Charlie Haden, Don Byron, Arturo Sandoval και πολλά ακόμη), διακρίνουμε και εκείνο του Thomas Chapinμε το τρίο του. Στην πραγματικότητα όμως ο σαξοφωνίστας και φλαουτίστας δεν κατάφερε να εμφανιστεί στο φημισμένο και ένα από τα μακροβιότερα παγκοσμίως φεστιβάλ τζαζ, που τότε συμπλήρωνε τα σαράντα του χρόνια. Η συμμετοχή του ακυρώθηκε λόγω της διάγνωσης της ασθένειας που μερικούς μήνες αργότερα (τον Φεβρουάριο του 1998) έδωσε τέλος στη ζωή αυτού του τεράστιου ταλέντου, λίγο πριν κλείσει τα 41 του χρόνια και ενώ βρισκόταν σε μια διαρκώς ανοδική δημιουργική πορεία. Την “εκκρεμότητα” αυτή έρχεται κατά κάποιο τρόπο να κλείσει στο φετινό (59ο) φεστιβάλ της Καλιφορνέζικης πόλης, η προβολή του ντοκιμαντέρ “Thomas Chapin, Night Bird Song” την Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου.

Το φιλμ γυρίστηκε από τη βραβευμένη με EMMY σκηνοθέτιδα Stephanie J. Castillo, αδελφή της χήρας του σαξοφωνίστα, που χρειάστηκε περίπου τέσσερα χρόνια για να το ολοκληρώσει και μια καμπάνια μέσω του Kickstarter με τη οποία κατάφερε να συγκεντρώσει 51.000 δολλάρια. Για τις δυόμιση ώρες που διαρκεί, η Castillo χρησιμοποίησε υλικό από το τεράστιο αρχείο του καλλιτέχνη που υπάρχει στο Πανεπιστήμιο Duke (αριθμεί περί τα 28.000 κομμάτια!) και έρευνα που έκανε όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και σε τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες (τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ολλανδία), όπου είχε πολλούς θαυμαστές.

Χωρίς αφηγητή, με αποσπάσματα από βιντεοσκοπημένες εμφανίσεις, φωτογραφίες και μαρτυρίες πάνω από σαράντα φίλων, γνωστών και συνεργατών του, φτιάχνει το πορτρέτο του Chapin, που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 με το γκρουπ του Lionel Hampton για να εξελιχθεί σε μια μοναδική προσωπικότητα. Έγινε περισσότερο γνωστός για όσα έκανε με το τρίο του -με τον Mario Pavone στο κοντραμπάσο και τον Steve Johns και στη συνέχεια τον Michael Sarin στα τύμπανα- αλλά η δουλειά του περιλαμβάνει ηχογραφήσεις με διάφορα σχήματα. Με την εκπληκτική του τεχνική και την αίσθηση μελωδίας, αρμονίας και ρυθμού, μπορούσε να γεφυρώνει με έναν προσωπικό και ξεχωριστό τρόπο το “χάσμα” ανάμεσα στην παραδοσιακή τζαζ και το αβάντ γκαρντ.

Στο πρώτο μέρος του το φιλμ εξελίσσεται χρονολογικά ακολουθώντας τα πρώτα βήματα του Chapin, καθώς μεγάλωνε στο Κονέκτικατ, την οικογένεια, τα μουσικά του γούστα, τις σπουδές στο Rutgers University, τη δουλειά του με την ορχήστρα του Lionel Hampton, τις πρώτες δικες του προσπάθειες. Το δεύτερο εστιάζει στην προσωπική του πορεία, ενώ το τρίτο δείχνει τη συγκινητική του προσπάθεια να σταθεί όρθιος στη μάχη με την ασθένεια, από την οποία και τελικά νικήθηκε.

http://www.montereyjazzfestival.org/artists/thomas-chapin-night-bird-song

http://www.thomaschapinfilm.com/