Πριν λίγες μέρες συμπληρώθηκαν 45 χρόνια από την πιο αιματηρή εξέγερση σε φυλακές, που έχει συμβεί στην αμερικάνικη ιστορία. Τη δεκαετία του ’60 και του ’70 οι συνθήκες που επικρατούσαν στις φυλακές Attica στην πολιτεία της Νέας Υόρκης ήταν κάτι παραπάνω από σκληρές. Άθλιο φαγητό, ανεπαρκής ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, έλλειψη δημιουργικής απασχόλησης, στενά κελιά στα οποία οι κρατούμενοι έπρεπε να περνούν περί τις 14 ώρες τη μέρα. Τα δύο τρίτα των πάνω από 1.200 εγκλείστων ήταν Λατίνοι και αφρο-αμερικανοί, ενώ στους μαύρους μουσουλμάνους απαγορευόταν να εκδηλώνουν τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις.

Στις 9 Σεπτεμβρίου του 1971 με αφορμή μια συμπλοκή ανάμεσα σε κρατούμενους και φύλακες, οι κατάδικοι κατέλαβαν τις φυλακές, συλλαμβάνοντας 40 περίπου ομήρους. Έχοντας μεταξύ των αιτημάτων τους τη βελτίωση των απάνθρωπων συνθηκών κράτησης αλλά και τη χορήγηση αμνηστίας, ξεκίνησαν αμέσως τις διαπραγματεύσεις με την πολιτεία. Και ενώ οι διαδικασίες προς έναν συμβιβασμό έδειχναν να προχωρούν, στις 13 Σεπτεμβρίου οι συνομιλίες διακόπηκαν και ο ρεπουμπλικανός Κυβερνήτης της Νέας Υόρκης Nelson Rockfeller ενέκρινε τη λύση της κατάληψης από τον στρατό. Η επέμβαση κατέληξε σε σφαγή: 29 κατάδικοι και 10 όμηροι νεκροί και δεκάδες τραυματίες. Ήταν το πιο αιματηρό περιστατικό μεταξύ Αμερικανών από την εποχή του εμφυλίου πολέμου. Ο Archie Shepp συνοδευόμενος από μια μεγάλη ομάδα μουσικών ανέλαβε να γράψει το “σάουντρακ” αυτής της μαύρης σελίδας στην αμερικάνικη ιστορία, μόλις λίγους μήνες αργότερα, με ένα από τα καλύτερα άλμπουμ του, το “Attica Blues” που κυκλοφόρησε από την Impulse.

Μετά από έρευνα που χρειάστηκε γύρω στα δέκα χρόνια να ολοκληρωθεί, η ιστορικός Heather Ann Thompson, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Michigan, με το βιβλίο της “Blood in the Water” που κυκλοφόρησε τον Αύγουστο, αποκαλύπτει πολλά νέα στοιχεία για το τι συνέβη στην εξέγερση.

Πριν την εισβολή τους πολλοί από τους στρατιώτες είχαν αφαιρέσει τα διακριτικά από τις στολές τους, ενώ οι σειριακοί αριθμοί των όπλων τους δεν καταγράφτηκαν πουθενά. Παρά το ότι όλα σχεδόν τα θύματα είχαν χτυπηθεί από σφαίρες, οι αρχές υποβοηθούμενες και από τον τύπο έδειχναν ότι οι άοπλοι κατάδικοι είχαν σφάξει τους ομήρους που είχαν πεθάνει. Η χρήση της βίας από τις αρχές, όπως δείχνουν τα ντοκουμέντα, επικροτούνταν και από πολίτες. “Όχι στην αμνηστία, ναι στα Smith and Wesson. Μπράβο”, έλεγε κάποιος σε ένα τηλεγράφημα. Αν και υπήρχε ένας κατάλογος από ονόματα στρατιωτών που είχαν σκοτώσει ή τραυματίσει εγκλείστους, δεν απαγγέλθηκε ποτέ κατηγορία εναντίον τους, ακόμη και στην περίπτωση ενός από αυτούς που πυροβόλησε έναν φυλακισμένο από τόσο κοντά και τόσες φορές, ώστε τα οστά γύρω από τις κόγχες των ματιών του να θρυμματιστούν. Μια δύσκολη απόφαση για την Thompson ήταν εκείνη του να αναφέρει στο βιβλίο της τα πραγματικά ονόματα στρατιωτών. Δεν θέλησε όπως λέει να είναι ένας ακόμη από αυτούς που δεν λέει με το όνομά τους όσα ξέρει.

To “Blood in the Water: The Attica Prison Uprising of 1971 and Its Legacy”, που αριθμεί 752 σελίδες, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Pantheon.