Το Φεστιβάλ της Τεχνόπολης που διοργανώνεται στο Γκάζι με τη συμμετοχή σχημάτων από όλη την Ευρώπη, εδώ και δεκαέξι χρόνια σημαίνει στα τέλη Μαΐου την έναρξη για την περίοδο των φεστιβάλ τζαζ στη χώρα μας. Ανάμεσά τους πετυχημένοι θεσμοί όπως το Jazz on the Hill της Χαλκιδικής, πάντοτε με ονόματα πρώτου μεγέθους στο πρόγραμμά του (φέτος ξεχωρίζουν δυο βιρτουόζοι πιανίστες, ο Ισραηλινός Yaron Herman και η Γιαπωνέζα Hiromi), το Jazz + Πράξεις της Πάτρας, με σπουδαίες διεθνείς συμμετοχές (αυτή τη χρονιά φιλοξένησε μεταξύ άλλων τον σαξοφωνίστα Andy Sheppard και τον πιανίστα Joachim Kühn), νεότερες διοργανώσεις όπως το Πανόραμα Ελληνικής Τζαζ της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, αλλά και περιφερειακές προσπάθειες σε πολλές μικρότερες πόλεις.

Το Φεστιβάλ της Πρέβεζας, με ένα μέρος του προγράμματός του σταθερά δανεισμένο από εκείνο της Τεχνόπολης, έφτασε αισίως στη 14η χρονιά του. To Zante Jazz Festival, χάρη στον καλλιτεχνικό του διευθυντή που δεν είναι άλλος από τον σπουδαίο μπασίστα από τη Ζάκυνθο Πέτρο Κλαμπάνη, εξασφαλίζει κάθε χρόνο σημαντικούς καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Αρκετές ακόμη αξιόλογες προσπάθειες γίνονται στο Αγρίνιο, το Ναύπλιο, το Λεωνίδιο, τη Ρόδο, την Κρήτη.

Και στις Κυκλάδες δεν είναι λίγα τα νησιά που έχουν μπει στον φεστιβαλικό χάρτη της τζαζ, με τις προσπάθειες ανθρώπων που έχουν μακροχρόνια αγάπη και ενασχόληση με την αυτοσχεδιαζόμενη μουσική. Μετά τη Σαντορίνη, που δυστυχώς το φεστιβάλ στο Σινέ-Καμάρι (έναν από τους 10 κορυφαίους θερινούς κινηματογράφους της Ευρώπης σύμφωνα με τον βρετανικό Guardian) έχει σταματήσει εδώ και χρόνια, έχουν πάρει τη σκυτάλη η Τήνος, η Πάρος, η Μύκονος και η Σύρος. Από αυτά το Syros Jazz Festival, που έχει προγραμματιστεί για το τριήμερο 7-9 Οκτωβρίου, είναι το μοναδικό που γίνεται εκτός θερινής περιόδου, ακολουθώντας μια τακτική που υποστηρίζει ότι τα νησιά πρέπει να παραμένουν “ζωντανά” ολόκληρο τον χρόνο.

Μιας όμως και μιλάμε για φεστιβάλ τζαζ, αξίζει να δούμε τι συμβαίνει και αλλού, καθώς υπάρχουν μεγέθη με μεγάλο ενδιαφέρον. Από ευρωπαϊκής πλευράς γίνονται πολύ μεγάλες διοργανώσεις, όπως τα φεστιβάλ στην Κοπενχάγη, στις πόλεις Νις και Μαρσιάκ της Γαλλίας, το ιταλικό Umbria Jazz Festival, το North Sea Jazz Festival στο Ρότερνταμ και μεγαλύτερο και γνωστότερο όλων είναι φυσικά το Ελβετικό Montreux Jazz Festival, που έκλεισε μισό αιώνα ζωής.

Ποιο είναι όμως το μεγαλύτερο παγκοσμίως; Στην Αμερικάνικη ήπειρο δίχως άλλο, μα όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες όπως θα περίμενε κανείς, αλλά στον Καναδά. Ο γεννημένος στο Μόντρεαλ διοργανωτής συναυλιών Alain Simardσυνέλαβε την ιδέα του Festival International de Jazz de Montréal στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Τα πράγματα δεν ήταν εύκολα από την αρχή. Λόγω έλλειψης πόρων η πρώτη του προσπάθεια το 1979, κατέληξε σε δύο μόλις βραδιές, με τη συμμετοχή πάντως του Keith Jarrett και του νεαρού τότε Pat Metheny. Την επόμενη χρονιά κατάφερε να στήσει ένα πολύ μεγαλύτερο event, όπου μεταξύ άλλων εμφανίστηκε και ο Ray Charles, και να συγκεντρώσει συνολικά περί τους 12.000 θεατές. Από τότε ο θεσμός επεκτείνεται όλο και περισσότερο, φτάνοντας να φιλοξενεί κάθε χρόνο μέσα στις δέκα και κάτι μέρες που διαρκεί πάνω από 1.000 συναυλίες και δραστηριότητες (τα 2/3 τους δωρεάν για το κοινό) με τη συμμετοχή 3.000 καλλιτεχνών περίπου σε 20 διαφορετικούς εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους. Στην 25η του επέτειο, το 2004, το φεστιβάλ παρακολούθησαν 1.913.868 άνθρωποι. Είναι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα συγκέντρωση κοινού για ένα τζαζ γεγονός, καταγεγραμμένη και στα ρεκόρ Guinness…