Wadada Leo Smith σε αφθονία

Τα ογδόντα κλείνει αυτές τις μέρες ο Wadada Leo Smith, μια από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης αυτοσχεδιαζόμενης μουσικής. Η TUM records, η φινλανδική εταιρεία που κυκλοφορεί τις περισσότερες από τις τελευταίες του δουλειές, εξακολουθεί να το γιορτάζει φέτος με δυο ακόμη νέες του κυκλοφορίες. Μετά τα τριπλά “Trumpet” και “Sacred Ceremonies” πριν λίγους μήνες, επανέρχεται τώρα με το “A Love Sonnet for Billie Holiday” και το τετραπλό box set “The Chicago Symphonies”. Δυο εκδόσεις ως συνήθως πολυτελείς, που εκτός του ότι έχουν συνολική διάρκεια γύρω στις 4 ώρες, χρειάζεται ακόμη περισσότερη ώρα για να διαβάσει κανείς τα βιβλιαράκια που περιλαμβάνουν, τα οποία είναι γεμάτα με κείμενα και αναλυτικές πληροφορίες.

Το “A Love Sonnet for Billie Holiday”, όπως φαίνεται κι από τον τίτλο του, είναι ένα ακόμη αφιέρωμα του Smith στη μεγάλη τζαζ τραγουδίστρια, στο οποίο έχει μαζί του τον Jack DeJohnette στα ντραμς και τον Vijay Iyer στο πιάνο και τα πλήκτρα. Ένα ακόμη, μιας και το έχει κάνει κι άλλες φορές σε προηγούμενες δουλειές του. Αφιέρωμα που δεν σχετίζεται άμεσα ούτε με το ρεπερτόριο, ούτε με το τραγουδιστικό στιλ της Billie Holiday, αλλά με την εσωτερικότητα της ερμηνείας και την ειλικρίνεια και το εκτόπισμα της παρουσίας της. Λόγω του γνωστού τρόπου «γραφής» του Smith, αλλά και του αυτοσχεδιαστικού «βάρους» του DeJohnette και του Iyer, είναι αναμενόμενο η συνεύρεσή τους να εστιάζει κατά βάση στη συνεργατικότητα και στην επί τόπου επικοινωνία.

Όλα τα κομμάτια έχουν μεγάλη διάρκεια, χαλαρή δομή και αργή εξέλιξη και τα διαπερνά βαθιά η αίσθηση του blues και ένας spiritual χαρακτήρας. Ο εντελώς ακουστικός ήχος  εναλλάσσεται με ηλεκτρικά περάσματα, όταν ο Iyer αντικαθιστά το πιάνο με χάμμοντ και fender rhodes ή όταν το “Deep time no.1” ξετυλίγει ένα ηχογραφημένο χαλί με τη φωνή του Malcolm X. Η ατμόσφαιρα διαφοροποιείται για λίγο στο κλείσιμο με ένα  συντομότερο κομμάτι, το “Rocket”, όπου ο Iyer φτιάχνει με το χάμμοντ ένα υποβλητικό σκηνικό μυστηρίου.

Κάθε CD του “The Chicago Symphonies” περιλαμβάνει κι από μια συμφωνία του Smith, που ερμηνεύεται από το Great Lakes Quartet. Τον ίδιο δηλαδή στην τρομπέτα και το φλούγκελχορν και τον Jack DeJohnette που παραμένει στα ντραμς, μαζί με τον Henry Threadgill στο σαξόφωνο και τα φλάουτα (που αντικαθίσταται μόνο στο τέταρτο έργο από τον Jonathon Haffner) και τον John Lindberg στο κοντραμπάσο.

Όπως γράφει στο εισαγωγικό του στο βιβλιαράκι ο John Litweiler, η σύνθεση δεν σήμαινε το ίδιο πράγμα για τον Μπετόβεν ή τον Στραβίνσκι, με ό,τι σήμαινε για τον Duke Ellington ή τη Lil Hardin Armstrong, Κατ' αναλογία και η έννοια της συμφωνίας αλλάζει για τον Leo Smith, οι δε τέσσερις μουσικοί καλούνται να δημιουργήσουν οι ίδιοι τα μέρη τους μέσα από τους τρόπους που υποδεικνύουν οι παρτιτούρες του συνθέτη.

Όλες οι συμφωνίες βρίθουν από αναφορές και κάθε μέρος είναι αφιερωμένο σε πρόσωπα που σχετίζονται με το Σικάγο, την πόλη που καθόρισε τον Smith και μουσικά και κοινωνικοπολιτικά: μεγάλους μουσικούς που δημιούργησαν εκεί, από τον Louis Armstrong και τον Earl Hines, μέχρι τον Sun Ra, τους Art Ensemble of Chicago και φυσικά την AACM, αλλά και τους δύο προέδρους που ξεκίνησαν την πορεία τους από την πολιτεία του Ιλινόι: τον Lincoln και τον Obama.

Κι εδώ μεγάλης διάρκειας τα κομμάτια, άλλοτε κινούνται αργά και νωχελικά, άλλοτε ξεσπούν καταιγιστικά και άλλοτε θυμίζουν την προσέγγιση του Ornette Coleman, όπως συμβαίνει συχνά με τα σχήματα που έχουν αυτή την παράταξη οργάνων. Ο Theadgill εναλλάσσοντας το άλτο, με το φλάουτο και το μπάσο φλάουτο, είναι εκείνος που δίνει στον ήχο τα πιο ποικίλα ηχοχρώματα, αλλά κι ο Lindberg με τη μεγάλη του δεξιοτεχνία και ευχέρεια να γλιστράει από το πιτσικάτο στο άρκο παίξιμο, κινείται δυναμικά ως σολίστας και όταν μένει πίσω δίνει με τις γραμμές του πληθώρα επιλογών στους αυτοσχεδιαστές.

https://wadadaleosmith.com

Tags: