Όταν η τζαζ έφτασε στην Ευρώπη

Πότε ήρθε η Ευρώπη για πρώτη φορά σε επαφή με την τζαζ;

Το 369ο Σύνταγμα Πεζικού που έφτασε στη γαλλική πόλη Βρέστη την πρωτοχρονιά του 1918, ήταν το πρώτο αφρο-αμερικάνικο στρατιωτικό σώμα που πολέμησε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και εκείνο που έφερε την τζαζ για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό έδαφος. Το σύνταγμα για να κρατά ψηλά το ηθικό του, είχε στις τάξεις του και μια μπάντα ragtime, με αφρό-αμερικάνους και Πορτορικάνους μουσικούς που έγινε γνωστό ως Harlem Hellfighters. Ηγέτης της ήταν ο James Reese Europe, ξεχασμένος σήμερα, αλλά ένας από τους σημαντικότερους μουσικούς της εποχής. Εκτός των άλλων o Reese τo 1912 είχε φέρει πρώτος την τζαζ, έστω σε εκείνη την πρώιμη μορφή της, στο Carnegie Hall, πολύ πριν από τον Gershwin και τον Benny Goodman. “Έχουμε αναπτύξει ένα είδος συμφωνικής μουσικής” έλεγε, “που ασχέτως με το τι μπορεί να νομίζετε, είναι διαφορετικό και ξεχωριστό και που προσφέρεται για να παιχτούν οι ιδιόμορφες συνθέσεις της ράτσας μας”. “Είναι προϊόν της ψυχής μας και δημιουργήθηκε μέσα από τα βάσανα και τις δυστυχίες της φυλής μας”. Εκτός των Αμερικανών, των Γάλλων και των Άγγλων στρατιωτών, τους Harlem Hellfighters είχαν την ευκαιρία να τους ακούσουν και πολλοί Γάλλοι πολίτες, που γνώρισαν τότε τη μαύρη μουσική.

Όταν ο Reese και η μπάντα του επέστρεψαν στη Νέα Υόρκη μετά από 6 μήνες, τον Φεβρουάριο του 1919, είχαν υποδοχή ηρώων από 250.000 κόσμο. Όμως ο σπουδαίος αυτός μουσικός έφυγε από τη ζωή πολύ νέος μόλις λίγους μήνες αργότερα, καθώς τον μαχαίρωσε ένας από τους ντράμερ της μπάντας, μετά από μια παρατήρηση που δέχτηκε.

Εκατό χρόνια αργότερα μια σημαντική μορφή της σημερινής τζαζ, ο πιανίστας Jason Moran, μετά το αφιέρωμά του στον Fats Waller, μπαίνει ακόμη πιο βαθιά στη μαύρη παράδοση και ξαναφέρνει στο προσκήνιο, μέσα από τη δική του ματιά, το πνεύμα της μουσικής του James Reese Europe. “Ήθελα να σιγουρευτώ ότι δεν θα συμμετάσχω στον τρόπο με τον οποίο ξαναγράφεται η ιστορία της τζαζ”, λέει στο βίντεο με βλέμμα βλοσυρό και με απόλυτη πίστη σε αυτό που κάνει. “Η ιστορία φυσικά φθίνει με τον χρόνο, αλλά με κάποιον τρόπο ο Μπετόβεν δεν σβήνει, ο Μπαχ δεν σβήνει, γιατί έχουν σπουδαίους δημοσιολόγους. Αυτή τη στιγμή λοιπόν εγώ γίνομαι ο δημοσιολόγος του James Reese Europe”.

Tags: 
Video: