Η μουσική ως γλώσσα

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο για το πώς ο εγκέφαλος αντιμετωπίζει τη μουσική σαν γλώσσα, δημοσίευσε το περιοδικό Atlantic, με τον τίτλο «How Brains See Music as Language».

Αξίζει βέβαια να διαβάσει κανείς το πρωτότυπο κείμενο, αλλά εν ολίγοις αυτά που λέει είναι τα εξής.

Ο ωτορινολαρυγγολόγος χειρουργός Charles Limb και η ερευνητική του ομάδα προσπάθησαν να καταγράψουν τι συμβαίνει στον εγκέφαλο των μουσικών όταν παίζουν. Με τη χρήση μαγνητικού τομογράφου παρατήρησαν μουσικούς που έπαιζαν ένα κομμάτι που είχαν αποστηθίσει και στη συνέχεια αυτοσχεδίαζαν με έναν άλλο μουσικό. Αυτό που ανακάλυψαν ήταν ότι ο εγκέφαλος των μουσικών της τζαζ έδειχνε μεγάλη ενεργοποίηση στις ίδιες περιοχές που παραδοσιακά σχετίζονται με τον προφορικό λόγο και τη σύνταξη. Οι αυτοσχεδιαστικές συνομιλίες των μουσικών δηλαδή «έχουν τη ρίζα τους στον εγκέφαλο σαν γλώσσα», σύμφωνα με τον Limb.

Όπως είπε ο γνωστός big band leader Ken Schaphorst «Αυτοσχεδιάζω με λέξεις όλη την ώρα, όπως κάνω και αυτή τη στιγμή. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο λειτουργεί και ο τζαζ αυτοσχεδιασμός. Αν και είναι δύσκολο να φτάσεις στο σημείο να αισθάνεσαι άνετα με το να χρησιμοποιείς τη μουσική σαν γλώσσα και να καταφέρεις να μιλάς ελεύθερα».

Μια ειδοποιός διαφορά (σύμφωνα πάντοτε με την έρευνα) είναι ότι κατά τη διάρκεια μιας προφορικής συνομιλίας ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τη δομή και τη σύνταξη της γλώσσας, καθώς και τη σημασιολογία και την έννοια των λέξεων. Όμως κατά τη διάρκεια του τζαζ αυτοσχεδιασμού οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την έννοια κλείνουν. Με άλλα λόγια η μουσική αυτή λειτουργεί βάσει της σύνταξης και όχι της σημασίας. Για τον λόγο αυτό η μουσική επικοινωνία σημαίνει κάτι για τον ακροατή, δεν μπορεί όμως να υπάρξει μια κοινή έννοια για όλους.

«Αν ο εγκέφαλος εξελίχθηκε με σκοπό την ομιλία, είναι παράδοξο να εξελίχθηκε σε μια ικανότητα πέραν της ομιλίας» συνεχίζει ο Limb. Και καταλήγει «Έτσι ο εγκέφαλος εξελίχθηκε για να χειρίζεται τη μουσική επικοινωνία, πρέπει να υπάρχει σχέση ανάμεσα σε αυτά τα δύο πράγματα. Έχω λόγους να υποψιάζομαι ότι ο ακουστικός εγκέφαλος μπορεί να έχει σχεδιαστεί για να ακούει μουσική και η ομιλία είναι ένα ευτυχές υποπροϊόν».

Tags: