Το μικρό βιβλίο για τον Coltrane

Έχουν γραφτεί πολλά βιβλία για τον John Coltrane, από τον θάνατο του οποίου συμπληρώνονται αύριο 50 χρόνια. Τα περισσότερα είναι είτε βιογραφίες, είτε αναλύουν τη μουσική του απευθυνόμενα κυρίως στους μουσικούς. Το “John Coltrane - Jazz, racism and resistance” (Redwords, 2003), διαφέρει αρκετά από τα υπόλοιπα. Μικρό σε μέγεθος και ευκολοδιάβαστο, το μόλις 126 σελίδων βιβλίο του Βρετανού Martin Smith, προσεγγίζει το έργο και την προσφορά του Trane εξετάζοντάς τα σε σχέση με το γενικότερο κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο της εποχής του. Διατρέχει μεν τα κυριότερα γεγονότα της σύντομης ζωής του και τις φάσεις της καριέρας του, αλλά δίνει έμφαση στη σχέση τους με τους μεγάλους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες και τις αλλαγές που συνέβαιναν καθώς μεγάλωνε και κυρίως τις δεκαετίες του '50 και του '60 που ήταν οι δημιουργικότερες για εκείνον περίοδοι.

Η μουσική του Coltrane, γράφει ο Smith, έφτασε να συμβολίζει σε μεγάλο βαθμό την ανησυχία της εποχής. Όμως εκείνος σε αρκετές περιπτώσεις διαμαρτυρόταν ότι δεν ήταν αυτή η ουσία και ότι το παίξιμό του δεν ήταν φανερή δήλωση πολιτικού θυμού, λέγοντας κάποια στιγμή ότι αν μεταφράζεται σε θυμό τότε παρερμηνεύεται. Κι όμως οι δηλώσεις του έρχονται σε άμεση αντίφαση με τις πράξεις του, αφού έγραψε δύο κομμάτια για να υποστηρίξει το κίνημα. Το πρώτο είναι το “Alabama” και το δεύτερο το “Reverent King”. Εξίσου σημαντικές ήταν και οι συναυλίες τα έσοδα των οποίων δώριζε.

Ο συγγραφέας έρχεται να δώσει μια εξήγηση στη στάση του Coltrane με κάτι που είχε πει για εκείνον ο McCoy Tyner: “Η πρώτη αγάπη του John ήταν η μουσική, τίποτε άλλο δεν είχε γι αυτόν σημασία. Ήταν σεμνός άνθρωπος. Θα είχε πραγματικά πιστέψει ότι το να κάνει μερικές συναυλίες για να συγκεντρώσει χρήματα δεν ήταν τίποτα σε σύγκριση με αυτά που έκαναν ο Martin Luther King και οι άνθρωποι που διαμαρτύρονταν στο Birmingham. Ενώ λίγο παρακάτω αναφέρει τα λόγια του Mike Canterino, ιδιοκτήτη του νεοϋορκέζικου Half Note: “Το ακροατήριο του Half Note ήταν ανάμικτο. Αλλά όποτε εμφανιζόταν ο Trane φαίνεται ότι τραβούσαμε τους πιο προχωρημένους από πολιτική άποψη μαύρους. Μπορούσε να κάνει ένα σόλο που θα κρατούσε γύρω στη μια ώρα και εκείνοι θα φώναζαν, ελευθερία τώρα!”.

Tags: